Journey as an AI Storyteller
From Data to Insight - My Evolution as an AI Student
An AI student on a mission
🌟 Do you know who i am?

นางสาว ทัศนาวลัย มานุษยานนท์💻
🔄 My Application of Agile Frameworks
Agile Methodology
ในโลกของ Data และ AI ข้อมูลมักจะมาพร้อมกับความไม่แน่นอน การวางแผนแบบดั้งเดิมที่ต้องรอให้ทุกอย่างสมบูรณ์แบบร้อยเปอร์เซ็นต์จึงไม่ตอบโจทย์
การทำงานแบบ Agile Methodology ที่เน้น:
- การทำซ้ำ Iterative
- การปรับตัว Adaptability
- การส่งมอบผลลัพธ์ที่ใช้งานได้จริงอย่างรวดเร็ว MVP - Minimum Viable Product
📋 ขั้นตอน 5 ขั้นของ Agile Framework
Step 1: Sprint Planning & Empathize
ตั้งเป้าหมายและทำความเข้าใจ
- The Data: ข้อมูลที่เลือกใช้ → Open Data ข้อมูลการเกิดอุบัติเหตุ
- The Goal:
- “ข้อมูลชุดนี้กำลังพยายามบอกอะไรเรา?”
- “จะนำ Insight นี้ไปใช้ประโยชน์อย่างไร?”
Step 2: AI as a Pair Analyst
ใช้ GenAI ช่วยกำหนดทิศทาง
- นำข้อมูลให้ GenAI ช่วยวิเคราะห์เบื้องต้น
- GenAI ช่วยชี้เป้าหมายและแนะนำว่าควรระวังความผิดปกติตรงจุดไหน
- ทำให้สามารถวางแผนได้แม่นยำขึ้น
Step 3: Iterative Execution
ทำแบบวนลูป
- Data Cleansing ⚙️
- การทำข้อมูลให้สะอาด
- จัดการ Missing Values
- Format ข้อมูลให้ถูกต้อง
- Visualization 📊
- เมื่อข้อมูลพร้อม เริ่มสร้าง MVP
- ในโปรเจกต์นี้ = “1-Chart Dashboard”
Step 4: Feedback Loop & Integration
เชื่อมโยงและปรับปรุง
- เชื่อมโยงกับเพื่อน:
- การบูรณาการข้อมูล ระหว่าง Accident Decoder และ งานวิจัยของเพื่อน ไม่ใช่แค่การเอาตัวเลขมาบวกกัน แต่มันคือการทำ Cross-Validation หรือการพิสูจน์สมมติฐาน ซึ่งมีประโยชน์มหาศาลในเชิงวิชาการและการวางนโยบาย
- ปรับปรุงด้วยแนวคิดจาก eBook:
- นำแนวคิดจาก data visualization as functional art ของ ผศ.ดร.อานนท์ ศักดิ์วรวิชญ์
- หลักการ” 5.2 หลักการออกแบบภาพนิทัศน์จากข้อมูล : มุมมองเชิงศิลปะ
- ตัดแกนที่ไม่จำเป็น ลบเส้นตารางที่กวนสายตา
- ให้ Insight โดดเด่นที่สุด
Step 5: The Final Delivery
ส่งมอบผลลัพธ์
ผลลัพธ์สุดท้าย = 1-Chart Dashboard ที่:
- ✅ ผ่านการคิดและขัดเกลามาอย่างถี่ถ้วน
- ✅ ใช้ GenAI เป็น Domain Expert ช่วยยืนยันความสมเหตุสมผล
🔍 The Accident Decoder Project
ถอดรหัสอุบัติเหตุทางถนนด้วย AI
📊 ข้อมูลหลัก
Open Data สถิติอุบัติเหตุทางถนนของประเทศไทย เป็นชุดข้อมูลที่มีความซับซ้อนสูง
บูรณาการการทำงานร่วมกับ Generative AI เพื่อ:
- เร่งกระบวนการค้นหา Insight
- มีประสิทธิภาพและเจาะลึกมากยิ่งขึ้น
🤖 บทบาทของ GenAI
AI as an Analytical Catalyst
ประยุกต์ใช้เทคนิค Prompt Engineering โดยส่ง:
- Data Dictionary
- โครงสร้างทางสถิติของชุดข้อมูล Statistical Summary
ให้ GenAI ทำการวิเคราะห์เบื้องต้น ซึ่งเปรียบเสมือนการมี:
- ผู้เชี่ยวชาญด้านข้อมูล Domain Expert
- คอยช่วยตั้งสมมติฐาน
- ชี้ให้เห็นความผิดปกติ Data Anomalies
- แสดงความสัมพันธ์เชิงตัวแปร Feature Correlations
🎨Key Insights Discovered
Insight 1: The Volume vs. Severity Paradox
ปริมาณรถติด ไม่ได้น่ากลัวเท่า “ถนนโล่ง”

คนทั่วไปคิดว่า กทม. มีคนตายเยอะเพราะอุบัติเหตุเกิดบ่อย ความจริง: “ยิ่งถนนโล่ง ยิ่งอันตรายถึงชีวิต”
| ปริมาณ | อัตราเสียชีวิต | |
|---|---|---|
| กรุงเทพฯ | 1,528 ครั้ง (สูงสุด) | 1.57% (ต่ำสุด) |
| จังหวัดห่างไกล | น้อยกว่า 10 เท่า | 33-35% (สูงสุด) |
การปรับงบประมาณ:
- ลดงบโฆษณาในเมืองหลวง
- ติดตั้งอุปกรณ์ลดความเร็ว Rumble Strips
- ไฟส่องสว่างในทางหลวงชนบท
Insight 2: The Midnight Lethality
ช่วงเวลาแห่งความตาย

| ช่วงเวลา | ปริมาณ | อัตราตาย |
|---|---|---|
| 14:00-16:00 น. | 📊 พีค | ต่ำ |
| 00:00-06:00 น. | ต่ำ | 📈 พีค (24.4%) |
| 22:00-05:00 น. | ปกติ | ⚠️ สูงสุด |
สาเหตุที่แตกต่าง:
- ช่วงบ่าย: ความเร่งรีบ + รถติด = รุนแรงต่ำ
- ช่วงกลางคืน: ทัศนวิสัย ↓ + เหล้า + หลับใน = รุนแรงสูง
การปรับงบประมาณ:
- จัดสรรกำลังคน → ช่วง 00:00-06:00 น. มากขึ้น
- Smart Lighting → ไฟอัจฉริยะบนถนนเสี่ยง
Insight 3: The Vehicle Size Discrepancy
อุบัติเหตุต่อการเสียชีวิตของประเภทยานพาหนะ

สถิติบอกเรา:
- “กระบะ” + “รถเก๋ง” ชนบ่อยสุด (~2 หมื่นครั้ง)
แต่ความจริง:
- ผู้รับเคราะห์แท้: มอเตอร์ไซค์ + สามล้อเครื่อง (อัตราตาย 36-46%)
- ผู้สร้าง Damage หนัก: รถบรรทุก + รถตู้ (อัตราตาย >20%)
การปรับงบประมาณ:
- Segregation: เลนเฉพาะสำหรับรถจักรยานยนต์
- Telematics: บังคับใช้ในรถบรรทุก + Blind Spot Detection
Insight 4: The Holiday Illusion
อย่าใส่ใจแค่ช่วงเทศกาล

ข้อค้นพบที่น่าแปลก:
| อุบัติเหตุ | อัตราตาย | |
|---|---|---|
| เม.ย. / ธ.ค. (เทศกาล) | สูง | ปกติ |
| ตุลา-พฤศจิกายน (ปกติ) | ปกติ | สูงกว่า! 📈 |
ทำไม? เพราะเทศกาล = รถติด = ขับช้า = ลดเสียชีวิต
การปรับงบประมาณ:
- Always-on Campaign: ไม่ใช่เพียงเทศกาล ตลอดทั้งปี
- Dynamic Insurance Pricing: ปรับเบี้ยตามความเสี่ยงจริง
🔗 Live Lab
ความเกี่ยวข้องกับโปรเจกต์ Accident Decoder
- อุบัติเหตุ 1 เหตุการณ์มีรายละเอียดเชิงซ้อนสูงมาก หากเก็บทุกอย่างไว้ใน “ตารางเดียวหน้ากว้างๆ” การ Query ข้อมูลจะล่าช้าและสับสน ทักษะจาก Lab นี้สอนให้เรา “แยกส่วน” ข้อมูลอย่างเป็นระบบ
- Data ไม่เคยมาในรูปแบบที่สมบูรณ์แบบพร้อมใช้งาน เนื้อหาหลักของ Lab นี้สอนวิธีจัดการกับไฟล์ข้อมูลหลากหลายรูปแบบ (เช่น CSV, Excel, JSON) Data Cleansing ,Missing Values
📚
Lab 01.2.7: Navigate Database Design
เนื้อหา:
- โครงสร้างฐานข้อมูล
- Relational Database
- ลดความซ้ำซ้อน
ประยุกต์ใช้ในโปรเจกต์:
- ✅ แบ่งข้อมูลเป็น 3 ส่วน:
- ข้อมูลเหตุการณ์
- ข้อมูลบุคคล
- ข้อมูลพาหนะ
- ✅ เชื่อมด้วย “รหัสอุบัติเหตุ”
Lab 05.1.4: Prepare Data in Different File Formats
เนื้อหา:
- CSV, Excel, JSON
- Data Cleansing
- Missing Values
ประยุกต์ใช้ในโปรเจกต์:
- ✅ จัดการข้อมูลดิบ (Raw Data)
- ✅ ปรับชื่อจังหวัดให้เป็นมาตรฐาน
- ✅ แก้ไข Missing Values
🎯 Cross-Research Insight
🔄 การเชื่อมโยงระหว่าง 2 งานวิจัย
Accident Decoder + เพื่อน = ความสัมพันธ์ 5 Insight
♦ Insight 1: ปัจจัยด้านเวลา
ช่วงเวลา 19:00 น. เป็นช่วงที่มีอุบัติเหตุสูงสุด
| Insight | เวลา |
|---|---|
| เกิดอุบัติเหตุ | 18:00-21:00 น. |
| เสียชีวิต | 750 ราย @ 19:00 น. |
การเชื่อมโยง:
- Accident Decoder → ค้นพบ “การหลับใน” ในหลายช่วงเวลา
- ข้อมูล → ชี้ให้ชัดเจน ว่า 18:00-21:00 สูงสุด
- ความเหนื่อยล้า เพิ่มขึ้นเมื่อแสงลดลง
♦ Insight 2: ปัจจัยด้านฤดูกาลและเทศกาล
เดือนมกราคมเป็นเดือนที่มีอัตราการเสียชีวิตสูงสุด (1,634 ราย)
การเชื่อมโยง:
- เทศกาลปีใหม่ (สงกรานต์ + ปีใหม่สากล) = ศักยภาพสูง
- เนื่องจาก:
- ความหนาแน่นเดินทาง ↑
- จิตสำนึกความปลอดภัย ↓
- ต้อง รีบปรับมาตรการ ก่อน เข้าเดือนมกราคม
♦ Insight 3: ปัจจัยด้านพฤติกรรมและเพศ
สถิติผู้เสียชีวิตเพศชายสูงกว่าเพศหญิงถึง 3 เท่า
พฤติกรรม:
❌ การละเลยการสวมหมวกนิรภัย
❌ การใช้ความเร็วเกินกว่ากฎหมายกำหนด
❌ การเมาแล้วขับ
การเชื่อมโยง:
- นี่คือ ลักษณะเฉพาะของเพศชาย
- ต้องมี Target ชัดเจน: “ผู้ชาย”
♦ Insight 4: ปัจจัยด้านสรีรวิทยาและโครงสร้างสังคม
ลุ่มผู้สูงอายุ (อายุ 65 ปีขึ้นไป) คือกลุ่มที่มีอัตราการเสียชีวิตสูงสุด
สาเหตุ:
- ร่างกายมีความเปราะบางและฟื้นตัวได้ช้าเมื่อเกิดอุบัติเหตุ
- พึ่งรถจักรยานยนต์ (ขาดขนส่งสาธารณะในชนบท)
การเชื่อมโยง:
- นี่ไม่ใช่เพียง ปัญหาสรีรวิทยา
- เป็น ปัญหาโครงสร้างสังคมและระบบขนส่ง ← ต้องแก้นโยบายสาธารณะ
🎯 Insight 5: สมการแห่งความเสี่ยงสูงสุด
ผู้เสียชีวิต =
(เพศชาย + ผู้สูงอายุ)
× (รถจักรยานยนต์)
× (เวลา 18:00-21:00)
× (เดือน มกราคม-ธันวาคม)
🎨 Data Visualization as Functional Art
หนังสือ: ผศ.ดร.อานนท์ ศักดิ์วรวิชญ์
หลักการ: 5.2 มุมมองเชิงศิลปะของการออกแบบภาพนิทัศน์
หลักการสำคัญ
ข้อมูลต้องเด่นชัด
- Figure = ข้อมูล (โดดเด่น)
- Ground = พื้นหลัง (อ่อนลง)
- ใช้ สี + เส้น + จุด อย่างชาญฉลาด
ในชาร์ต:
- จุดข้อมูล = สีสดใจตามภูมิภาค
- กริด = สีอ่อนมาก
- เส้น reference = เส้นประสีหรี่
การเปรียบเทียบสายตา (Eyespan)
ทฤษฎี Stevens’ Psychophysics:
- ระดับการรับรู้ = Power Law ($y = L \cdot S^n$)
- ข้อมูลต้องอยู่ ในหน้าจอเดียวกัน
Spotlighting (เน้นจุดสำคัญ)
เมื่อต้องเจาะลึก:
- ไฮไลต์จังหวัดเสี่ยง (สีแดง)
- จังหวัดอื่น → สีเบาๆ
💡 หลักการแก่นสาร
“หัวใจการออกแบบที่ดี ≠ ความสวยงาม”
“แต่ Clarity (ความชัดเจน) + Truthfulness (ความสัตย์)”
Dashboard ของฉัน:
- ✅ ลบความรก (Clutter Removal)
- ✅ ข้อมูลเด่น (Data Prominence)
- ✅ เปรียบเทียบได้ (Visual Comparison)
- ✅ เรื่องราวผ่านรูป (Narrative through Visuals)
📊 Dashboard
“Volume vs. Fatality” Scatter Plot
🔵 “ปริมาณอุบัติเหตุ (Accident Volume)” กับ 🔴 “ความรุนแรงของอุบัติเหตุ (Fatality Rate %)”
❌ ปัญหาหลัก “ไม่ใช่จำนวนอุบัติเหตุ”
✅ แต่คือ “ความรุนแรงของอุบัติเหตุ”
—
Data Mapping มีความหมายอย่างไร?
X → Accident Count
- แสดงว่า “ขนาด” ของปัญหา
Y → Fatality Rate
- แสดงว่า “ความรุนแรง” ของปัญหา
Bubble Size → Population
- จังหวัดเล็กแต่อัตราส่วนต่อหัวสูง
Color → Region
- เห็น Cluster ของพื้นที่
✅ Insight สดใจ:
"กรุงเทพฯ = ขวาล่าง (High Volume + Low Fatality)
→ ให้งบ Awareness/Management เท่านั้น
จังหวัดห่างไกล = ซ้ายบน (Low Volume + High Fatality) ⚠️
→ ให้งบ Life-Saving Intervention เป็นลำดับแรก"
4 ส่วนของ Quadrant
| ตำแหน่ง | ความหมาย | ตัวอย่าง | การตัดสินใจ | |
|---|---|---|---|---|
| ขวาบน | H.Vol + H.Fatal | ปัญหา BIG & HARD | -(ไม่มี) | ติดตาม |
| ขวาล่าง | H.Vol + L.Fatal | ปัญหา BIG & SOFT | กรุงเทพฯ | Awareness |
| ซ้ายบน | L.Vol + H.Fatal | ปัญหา SMALL & HARD ⚠️ | สุรินทร์ | จัดสรรงบเพิ่ม! |
| ซ้ายล่าง | L.Vol + L.Fatal | ปัญหา SMALL & SOFT | เชียงใหม่ | The Safe Zone |
📚 เอกสารอ้างอิง
- 📌 Data Source:
- Open Data: Data.go.th - Road Accident Statistics
- Friend’s Analysis (2564-2568)
- Accident Decoder Project (2562)
- 🔧 Methodology:
- Agile Methodology + GenAI Analysis
- 🎨 Visualization Principle:
- “Data Visualization as Functional Art” ผศ.ดร.อานนท์ ศักดิ์วรวิชญ์
- 📖 Design Philosophy:
- Tufte, E.R. (2001) - “Envisioning Information”
The End ✨